ศูนย์แปรรูปผลผลิตทางการเกษตร
 






 

คณะผู้จัดทำ : กลุ่มงานข้อมูลสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานจังหวัดตราด
โทร. (039) 511282 , (039) 512081  E-mail : trat@moi.go.th


 มีนาย นิโรจน์ ประถมวงศ์ เกษตรจังหวัดตราด เป็นเจ้าภาพหลักในการดำเนินงานให้คำปรึกษา การเกิดขึ้นของศูนย์นี้เนื่องจากตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน เศรษฐกิจของจังหวัดตราดขึ้นอยู่กับผลผลิตภาคการเกษตร โดยเฉพาะอย่างยิ่งตราดเป็นแหล่งผลิตสินค้าเกษตรกรรม ผลไม้ของจังหวัดตราด ได้แก่ เงาะ มังคุด ทุเรียน สับปะรด เป็นผลไม้พันธุ์ดีรสชาติอร่อย และได้รับความนิยมจากผู้บริโภคสูง จังหวัดตราดมีพื้นที่ปลูกพืชการเกษตร เป็นจำนวน 520,000 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 28 ของพื้นที่จังหวัด พืชเศรษฐกิจที่สำคัญ ได้แก่ เงาะ ทุเรียน มังคุด และยางพารา ซึ่งมีมูลค่าร้อยละ 80 ของมูลค่าพืชเกษตรกรรมทั้งหมด
ปัญหาภาคการเกษตรที่สำคัญ ได้แก่ ผลผลิตราคาตกต่ำในช่วงฤดูกาลผลิต มีสาเหตุสำคัญเนื่องจากผลไม้ล้นตลาดในช่วงกลางปี และในช่วงฤดูกาลผลิตมีผลไม้ของทุกจังหวัดในภาคตะวันออก ได้แก่ จังหวัดชลบุรี จังหวัดระยอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งจังหวัดจันทบุรี มีผลผลิตออกสู่ตลาดพร้อมๆ กัน เกษตรกรจำเป็นต้องรีบจำหน่าย เนื่องจากเป็นสินค้าเน่าเสียง่าย ประกอบกับจังหวัดไม่มีสถานที่แปรรูป หรือที่เก็บรักษาผลผลิต ไม่มีตลาดกลาง จึงทำให้พี่น้องชาวสวนผลไม้ ไม่มีอำนาจต่อรองกับคนกลาง จึงทำให้ต้องขายผลผลิตในราคาต่ำกว่าทุน จากกรณีปัญหาที่เกิดขึ้นดังกล่าว ผู้ว่าราชการจังหวัดตราดจึงมอบให้สำนักงานเกษตรจังหวัดตราดเข้าไปดำเนินการช่วยเหลือเกษตรผู้เดือดร้อน ทั้งการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าและการแก้ไขปัญหาระยะยาว และในปีงบประมาณ 2549 ได้โปรดอนุมัติโครงการแก้ไขปัญหาผลผลิตราคาตกต่ำในพื้นที่บ้านห้วงน้ำขาว จำนวน 2 โครงการ ได้แก่
1) ห้องเย็นขนาดกว้าง 5 เมตร ยาว 5 เมตร สูง 3 เมตร สามารถควบคุมอุณหภูมิได้ -20 องศาเซนเซียส พร้อมอุปกรณ์ควบคุมความชื้น จำนวน 1 ห้อง วงเงิน 750,000 บาท โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อรักษาคุณภาพของผลไม้ และควบคุมผลผลิตให้เหมาะสมในการส่งออก
2) โรงงานแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร โดยได้อนุมัติให้จัดซื้อครุภัณฑ์ ได้แก่ เครื่องทอดสูญญากาศ เครื่องซีนสูญญากาศ และสิ่งปลูกสร้างโรงงานแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร ขนาดเนื้อที่อาคาร 288 ตารางเมตร เป็นเงิน 10,000,000 บาท โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิตทางการเกษตร และยกระดับราคาผลไม้ให้สูงกว่าราคาทุน
จะเห็นได้ว่า แม้ภาครัฐจะมีนักวิชาการ และเงินทุนงบประมาณ แต่โครงการต่างๆจะไม่สามารถสำเร็จได้อย่างมีประสิทธิภาพ ถ้าชุมชนไม่มีการร่วมมือกันเป็นอย่างดี เพราะเมื่อมีการจัดตั้งศูนย์ต่างๆ ผู้บริหารงานศูนย์ต่อคือชุมชนเองเท่านั้น จึงจะเกิดความยั่งยืนต่อเนื่องได้ในอนาคต ซึ่งหมู่บ้านห้วงน้ำขาวได้แสดงศักยภาพ ให้เห็นถึงกิจการต่างๆ ที่สามารถดำเนินการต่อไป และสามารถขยายให้เติบโตได้หลังที่มีการจัดตั้ง ซึ่งโครงการนี้หลัง การก่อสร้างและการดำเนินงานดังกล่าวได้เสร็จสิ้นแล้ว สำนักงานเกษตรจังหวัดตราด ได้จัดให้มีการรวมกลุ่มเกษตรกร เข้ามาบริหารจัดการตั้งเป็นวิสาหกิจชุมชนเพื่อให้เกษตรกรในพื้นที่ และเกษตรกรชาวสวนผลไม้ของทุกอำเภอ/กิ่งอำเภอ ได้เข้ามาใช้ประโยชน์ โดยในเบื้องต้นสำนักงานเกษตรจังหวัดตราดจะเข้าไปช่วยเหลือในการให้ความรู้ทางภาควิชาการ ในการผลิต การรวมกลุ่ม และการอื่นๆ เพื่อให้สมาชิกสามารถเข้าไปบริหารจัดการด้วยตัวเองได้ ภายใต้การดำเนินงานตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง