สิ่งที่ประชาชนควรรู้

พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 มีขึ้นเพื่อรองรับ "สิทธิได้รู้" (rights to know) ของประชาชนซึ่งเป็นแกนสำคัญของสังคมประชาธิปไตย โดยอาจพิจารณาได้จากบทบาท 2 ด้านดังนี้

1. ในทางการเมือง

       ระบบประชาธิปไตยเป็นระบบการปกครองของประชาชนโดยประชาชนและเพื่อประชาชนซึ่งปรัญญานี้จะสัมฤทธิผลเพียงใดขึ้นอยู่กับการให้บทบาทที่กว้างขวางแก่ประชาชนในการมีส่วนร่วมในการปกครอง (participatory democracy) พื้นฐานเบื้องต้นที่ประชาชนจะใช้บทบาทของต้นให้ถูกต้องได้ นั้นคือประชาชนต้องมีความรู้ในความเป็นไปของการปกครอง ว่าในขณะนี้การปกครองได้ดำเนินการในเรื่องใดไว้อย่างไร เพื่อประชาชนจะได้ติดตามตรวจสอบ และใช้สิทธิใช้เสียงในการปกครองได้ถูกต้อง ไม่ว่าจะเพื่อการวิพากษ์วิจารณ์ การออกความเห็นในการจัดประชาพิจารณ์ การประท้วงแสดงพลังความต้องการ ตลอดจนการใช้สิทธิเลือกตั้ง

2. ในการพิทักษ์สิทธิประโยชน์

      องค์กรของรัฐและเจ้าหน้าที่ต่างๆ ถูกสร้างเพื่อทำการแทนรัฐและประชาชนทั่วไป เพื่อให้การปกครองเป็นไปโดยเรียบร้อย และถูกต้องตามกฎหมาย องค์ของรัฐและเจ้าหน้าที่ของรัฐจึงได้รับมอบหมายให้มีอำนาจหน้าที่หลากหลายในการสัมพันธ์กับเอกชน โดยมีการออก "กฎระเบียบ" ต่างๆ ขึ้นใช้ในการปกครอง และจะมีการออก "คำสั่งทางปกครอง"เมื่อต้องการบังคับการให้เกิดผลในกฎหมาย ดังนั้นกฎ ระเบียบและคำสั่งทางปกครองต่างๆ จึงเป็นสิ่งที่ประชาชนทั่วไปควรได้รู้เพื่อที่จะพิเคราะห์ได้ว่ากรณีของตนผลจะเป็นเช่นใด แตกต่างจากผู้อื่นอย่างไร และโต้แย้งได้อย่างไรและเพียงใดอันการคุ้มครองสิทธิเฉพาะตัวประชาชนแต่ละคน

สิทธิของประชาชนหรือเอกชน พ.ร.บ. นี้ได้กำหนดสิทธิของประชาชนหรือเอกชนดังนี้

สิทธิในการขอคำปรึกษาการปฎิบัติตามพระราชบัญญัตินี้กับสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีในฐานะเป็นหน่วยงานทาง วิชาการและธุรการให้แก่คณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการและคณะกรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร (มาตรา 6)

สิทธิเข้าตรวจดูข้อมูลข่าวสารของราชการ บุคคลไม่ว่าจะมีส่วนได้เสียเกี่ยวข้องหรือไม่ก็ตามย่อมมีสิทธิเข้าตรวจดู ขอสำเนา หรือขอสำเนาที่มีคำรับรองถูกต้องของข้อมูลข่าวสารของราชการ ตามาตรา 9 ได้ คนต่างด้าวจะมีสิทธิตามมาตรานี้เพียงใด ให้เป็นไปตามที่กำหนดโดยกฎกระทรวง (มาตรา 9) "คนต่างด้าว" หมายความว่า บุคคลธรรมดาที่ไม่มีสัญชาติไทยและไม่มี ถิ่นที่อยู่ในประเทศไทยและนิติบุคคคลดังต่อไปนี้ (1) บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนที่มีทุนเกินกึ่งหนึ่งเป็นของคนต่างด้าว ใบหุ้นชนิดออกให้แก่ผู้ถือให้ถือว่าใบหุ้นนั้นคนต่างด้าวเป็นผู้ถือ (2) สมาคมที่มีสมาชิกเกินกึ่งหนึ่งเป็นคนต่างด้าว (3) สมาคมหรือมูลนิธิที่มีวัตถุประสงค์เพื่อประโยชน์ของคนต่างด้าว (4) นิติบุคคลตาม (1) (2)(3) หรือนิติบุคคลอื่นใดที่มีผู้จัดการหรือกรรมการเกินกึ่งหนึ่งเป็นคนต่างด้าว นิติบุคคลตามวรรค 1 ถ้าเข้าไปเป็นผู้จัดการหรือกรรมการ สมาชิก หรือมีทุนในนิติบุคคลอื่นให้ถือว่าผู้จัดการหรือกรรมการหรือสมาชิกหรือเจ้าของทุน ดังกล่าวเป็นคนต่างด้าว (มาตรา 4)

สิทธิขอข้อมูลข่าวสารอื่นใดของราชการนอกจากข้อมูลข่าวสารของราชการที่ลงพิมพ์ในราชกิจจานุเบกษาแล้ว หรือที่จัดไว้ให้ ประชาชนเข้าตรวจดูได้แล้ว หรือที่มีการจัดให้ประชาชนได้ค้นคว้าตามมาตรา 26 แล้ว โดยคำขอนั้นได้ระบุข้อมูลข่าวสารที่ ต้องการในลักษณะที่อาจเข้าใจได้ตามสมควร
     (มาตรา 11)

สิทธิที่จะได้รู้ถึงข้อมูลข่าวสารส่วนบุคคลที่เกี่ยวกับงานซึ่งหน่วยงานของรัฐจะต้องให้กับบุคคลนั้นหรือผู้กระทำแทนได้ตรวจดูหรือได้รับสำเนาข้อมูลข่าวสารส่วนบุคคลที่เกี่ยวกับบุคคลนั้น (มาตรา 25 วรรค1)

สิทธิในการดำเนินการแทนผู้เยาว์คนไร้ความสามารถ คนเสมือนไร้ความสามารถ หรือเจ้าของข้อมูลที่ถึงแก่กรรม ตามมาตรา 23 เกี่ยวกับการขอข้อมูลข่าวสารส่วนบุคคลหรือการแจ้งข้อมูลข่าวสารส่วนบุคคลไปยังที่ใดของบุคคลดังกล่าว มาตรา 24 เกี่ยวกับการให้ความยินยอมให้หน่วยงานของรัฐที่ควบคุมดูแลข้อมูลข่าวสารส่วนบุคคลของคนเปิดเผยข้อมูลต่อ หน่วยงานของรัฐแห่งอื่นหรือผู้อื่น และมาตรา 25 เกี่ยวกับการได้รู้ข้อมูลข่าวสารส่วนบุคคลที่เกี่ยวกับตน การขอให้แก้ไข เปลี่ยนแปลง หรือลงข้อมูลข่าวสารส่วนบุคคลที่ไม่ถูกต้องตามที่เป็นจริง รวมที้งมีสิทธิอุทธรณ์ในกรณีที่เจ้าหน้าที่ของรัฐมีคำสั่ง ไม่ยินยอมแก้ไขเปลี่ยนแปลงหรือลบข้อมูลข่าวสารนี้ (มาตรา 25 วรรค 5)

สิทธิในการร้องเรียนผู้ใดเห็นว่าหน่วยงานของรัฐไม่จัดพิมพ์ข้อมูลข่าวสารตามมาตรา 7 หรือไม่จัดข้อมูลข่าวสารไว้ให้ประชาชนตรวจดูได้ตามมาตรา 9 หรือไม่จัดหาข้อมูลข่าวสารให้แก่ตนตามมาตรา 11 หรือฝ่าฝืนหรือไม่ปฎิบัติตาม พระราชบัญญัตินี้หรือปฎิบัติหน้าที่ล่าช้า หรือเห็นว่าตนไม่ได้รับความสะดวกโดยไม่มีเหตุอันสมควร ผู้นี้นมีสิทธิร้องเรียน ต่อคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการ เว้นแต่เป็นเรื่องเกี่ยวกับการมีคำสั่งมิให้เปิดเผยข้อมูลข่าวสารตามมาตรา 15 หรือคำสั่งไม่รับฟังคำคัดค้านตามมาตรา 17 หรือคำสั่งไม่แก้ไขเปลี่ยนเปลงหรือลบข้อมูลข่าวสารส่วนบุคคลตามมาตรา 25 (มาตรา 13)

สิทธิในการอุทธรณ์ในกรณีที่เจ้าหน้าที่ของรัฐมีคำสั่งมิให้เปิดเผยข้อมูลข่าวสารใดตามมาตรา 14 หรือมาตรา 15 หรือมีคำสั่งไม่รับฟังคำคัดค้านของผู้มีประโยชน์ได้เสียตามมาตรา 17 ผู้นั้นอาจอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการวินิจฉัยการ เปิดเผยข้อมูลข่าวสารภายใน 15 วัน นับแต่วันที่ได้รับแจ้งนั้น โดยยื่นคำอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการ (มาตรา 18) แต่ถ้าอุทธรณ์คำสั่งไม่แก้ไขเปลี่ยนแปลงหรือลบข้อมูลข่าวสารให้ตรวจตามที่มีคำขอ ผู้นั้นมีสิทธิอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการ วินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ได้รับแจ้งโดยยื่นคำอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการไม่ว่ากรณีใดๆให้เจ้าของข้อมูลมีสิทธิร้องขอให้หน่วยงานของรัฐหมายเหตุคำขอของคนแนบไว้กับข้อมูลข่าวสารส่วนที่เกี่ยวข้อง





ภาพกิจกรรมโครงการพัฒนาวิทยากรเครือข่ายภาคประชาชนในรูปแบบ "อาสาสมัคร สขร.ชุมชน"
โดยสำนักงานคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการ สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี
ร่วมกับคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา ที่ปรึกษาโครงการ
เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม 2556 ณ ห้องประชุมพลอยแดง ศาลากลางจังหวัดตราด







 

    สรุปสาระสำคัญพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ.2540

   พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540

    พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 ( English)

    คู่มือการปฏิบัติงาน ตามพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวาสารของราชการ พ.ศ. 2540 ของเจ้าที่ของรัฐ


- มาตรา 7 ข้อมูลข่าวสารที่ลงพิมพ์ในราชกิจจานุเบกษา

    1) โครงสร้างและการจัดการองค์กรในการดำเนินงาน
    2) สรุปอำนาจหน้าที่ที่สำคัญและวิธีการดำเนินงาน
    3) สถานที่ติดต่อเพื่อขอรับข้อมูลข่าวสาร หรือคำแนะนำในการติดต่อกับหน่วยงานของรัฐ
    4) กฎ มติคณะรัฐมนตรี ข้อบังคับ คำสั่ง หนังสือเวียน ระเบียบแบบแผน นโยบาย ทั้งนี้เฉพาะที่จัดให้มีขึ้นโดยมีสภาพอย่างกฎ เพื่อให้มีผลเป็นการทั่วไปต่อเอกชนที่เกี่ยวข้อง

- มาตรา 9 ข้อมูลข่าวสารที่ต้องเปิดเผยให้ประชาชนได้รับทราบ

มาตรา 9 (1) ผลการพิจารณาหรือคำวินิจฉัยที่มีผลโดยตรงต่อเอกชนรวม ทั้งความเห็นแย้งและคำสั่งที่เกี่ยวข้องในการพิจารณา วินิจฉัยดังกล่าว
   - ข้อสั่งการในที่ประชุมกระทรวงมหาดไทย
   - รายงานการประชุมคณะกรรมการบริหารจังหวัดแบบบูรณาการจังหวัดตราด (ก.บ.จ.ตร.)
   - รายงานการประชุมคณะกรรมการร่วมภาครัฐและเอกชนเพื่อแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจจังหวัดตราด (กรอ.ตร.)
   - รายงานการประชุมหัวหน้าส่วนราชการประจำจังหวัดตราด
   - เรื่องการแต่งตั้งคณะทำงานร่วมด้านการพัฒนาพื้นที่ชายแดนและการเชื่อมโยงเส้นทางคมนาคม ระหว่างไทย-กัมพูชา ฝ่ายไทย
   - เรื่องท่าเทียบเรืออเนกประสงค์คลองใหญ่
มาตรา 9 (2) นโยบายหรือการตีความที่ไม่เข้าข่ายต้องลงพิมพ์ในราชกิจจานุเษกษาตามมาตรา 7(4)
   - คำสั่งสำนักงานจังหวัด เรื่องการแบ่งงานในหน้าที่และความรับผิดชอบของราชการ ลูกจ้างประจำ พนักงานราชการ และลูกจ้างชั่วคราว สำนักงานจังหวัดตราด
   - คำสั่งจังหวัดตราด เรื่องการมอบอำนาจของผู้ว่าราชการจังหวัด ให้แก่รองผู้ว่าราชการจังหวัด หัวหน้าส่วนราชการประจำจังหวัด และนายอำเภอ ปฏิบัติราชการแทน
   - นโยบายการกำกับดูแลองค์กรที่ดีของจังหวัดตราด
   - กฎบัตรการตรวจสอบภายในจังหวัดตราด
   - นโยบายของกระทรวงมหาดไทย
   - คำแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรี
มาตรา 9 (3) แผนงาน โครงการ และงบประมาณรายจ่ายประจำปี
   - กิจกรรม และโครงการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2557
   - กิจกรรม และโครงการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2558
   - แผนพัฒนาจังหวัดตราด 4 ปี (พ.ศ.2557-2560)
มาตรา 9 (4) คู่มือหรือคำสั่งที่เกี่ยวกับวิธีปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ของรัฐ ซึ่งมีผลกระทบถึงสิทธิหน้าที่ของเอกชน
   - ข้อแนะนำเบื้องต้นในการติดต่อกับหน่วยงานราชการ
   - ช่องทางในการร้องเรียน ร้องทุกข์ผ่านศูนย์ดำรงธรรมจังหวัดตราด
   - ขั้นตอนการรับเรื่องราวร้องทุกข์ ของสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค
   - คู่มือประชาชน สิทธิรับรู้ข้อมูลข่าวสาร
   - พระราชกฤษฎีกา ว่าด้วยการบริหารงานจังหวัดและกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ พ.ศ. 2551
   - ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยคณะกรรมการธรรมาภิบาลจังหวัด พ.ศ. 2552
มาตรา 9 (5) สิ่งพิมพ์ที่ได้มีการอ้างถึงตามมาตรา 7(2)
   - ประกาศจังหวัดตราด เรื่องโครงสร้างและการจัดองค์กรในการดำเนินงาน สรุปอำนาจหน้าที่ที่สำคัญและวิธีการดำเนินการ สถานที่ติดต่อเพื่อขอรับข้อมูลข่าวสารของจังหวัด
มาตรา 9 (6) สัญญาสัมปทาน สัญญาที่มีลักษณะเป็นการผูกขาดตัดตอนหรือสัญญาร่วมทุนกับเอกชนในการจัดทำเป็นบริการสาธารณะ
   ส่วนที่ 1 สัญญาสัมปทานฯ
- ไม่มีภารกิจที่เกี่ยวข้อง -
   ส่วนที่ 2 สัญญาอื่นๆ
- สัญญาเช่าเครื่องถ่ายเอกสาร ปี พ.ศ.2558
- สัญญาจ้างทำความสะอาด ปี พ.ศ.2558
- สัญญาจ้างกำจัดปลวก
- สัญญาจ้างดูแลลิฟท์
มาตรา 9 (7) มติคณะรัฐมนตรี หรือมติคณะกรรมการที่แต่งตั้งโดยกฎหมาย หรือโดยมติคณะรัฐมนตรี
   - มติคณะรัฐมนตรีที่เกี่ยวกับจังหวัด ย้อนหลัง 1 ปี
มาตรา 9 (8) ข้อมูลข่าวสารอื่นตามที่คณะกรรมการกำหนด
   - ข่าวสอบราคา ประกวดราคา
   - สรุปผลการจัดซื้อจัดจ้าง

    ข่าวสอบราคา ประกวดราคา

    สรุปผลการจัดซื้อจัดจ้าง

    รับฟังความคิดเห็น เกี่ยวกับการจัดตั้งศูนย์ข้อมูลข่าวสาร

    รายงานการประชุมคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการจังหวัดตราด ครั้งที่ 1 /2558

    รายงานการประชุมคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการ ครั้งที่ 4/2558  

    Download ไฟล์ Power Point โครงการอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2557
    Download ไฟล์ Power Point โครงการอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 เมื่อวันที่ 5 มีนาคม 2552
   - ไฟล์ที่ 1
   - ไฟล์ที่ 2
   - ไฟล์วีดีโอโครงการตรวจแนะนำศูนย์ข้อมูลข่าวสารของหน่วยงานของรัฐ

    Download ไฟล์แผ่นพับ พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 

    บทความเรื่อง ขอสำเนาแผ่นดีวีดีฯ 

    บทความเรื่อง สุขภาพคนในชุมชน...ผมจะดูแล 

    บทความเรื่อง กรรมการเข้าข้างใครหรือไม่ 

    บทความเรื่อง ขอเสียงหน่อย 

    บทความเรื่อง ลงทะเบียนไม่ครบ สอบจบได้ยังไง 

    สรุปย่อคำวินิจฉัย ที่ สค 38/2559 


 ดัชนีศูนย์ข้อมูลข่าวสาร
 กระทรวงมหาดไทย
 กระทรวงการคลัง
 กระทรวงยุติธรรม
 กระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม
 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
 กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
 กระทรวงพาณิชย์
 สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ
 กระทรวงวัฒนธรรม
 กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
 กระทรวงสาธารณสุข
 กระทรวงอุตสาหกรรม
 กระทรวงคมนาคม
 กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
 สำนักนายกรัฐมนตรี
 อำเภอ
 องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น